Liturgika jest samodzielną nauką teologiczną, której przedmiotem jest liturgia Kościoła Katolickiego. Zajmuje się ona wszelkimi obrzędami liturgicznymi z punktu widzenia: historycznego, teologicznego, duchowego, prawnego i duszpasterskiego. Ponadto jest jednym z głównych przedmiotów wykładanych na wydziałach teologicznych (można ją studiować jako osoba świecka; w Seminariach jest obowiązkowa).

Źródłem dla liturgiki (księgami, z których czerpiemy wiedzę na temat jej historycznego, teologicznego, duchowego, prawnego i duszpasterskiego rozwoju) są księgi Nowego Testamentu - przede wszystkim Dzieje Apostolskie i Listy Świętego Pawła (w Ewangeliach znajdujemy opis ustanowienia Eucharystii przez Chrystusa), a także pisma Klemensa Rzymskiego i innych Ojców apostolskich. Ponadto można wspomnieć jeszcze: Didache, Didaskalia syryjskie, Tradycje apostolskie Hipolita Rzymskiego, Konstytucje Apostolskie, Euchologion Serapiona, pisma Tertuliana i Cypriana i innych pisarzy chrześcijańskich oraz Ojców Kościoła. Bardziej współczesnymi, choć obecnymi na przestrzeni wieków źródłami dla liturgiki są księgi liturgiczne, uchwały soborów i synodów, pisma urzędowe Stolicy Apostolskiej itp.

Liturgika sięga początkami starożytności chrześcijańskiej. Jako, że do owocnego uczestnictwa w liturgii potrzebne jest mi. jej pełne zrozumienie, liturgika bierze swój początek z czysto duszpasterskiego wyjaśniania obrzędów nowo ochrzczonym chrześcijanom. Nauki te przyjęły z czasem formę systematycznych wykładów podczas przygotowania katechumenów do Sakramentu Chrztu Świętego. Od czasów karolińskich (IX wiek) liturgika była już dobrze rozwiniętą nauką, autorzy proponowali różne sposoby jej prezentacji mi. symboliczny, czyli alegoryczny. Potrzeba obrony prawd wiary i obrzędów Kościoła przed herezją i atakami innowierców w czasach reformacji spowodowała dalszy owocny rozwój studiów liturgicznych. Współcześnie działa wielu znanych i uznanych liturgistów, księgarnie proponują bardzo wiele książek na temat liturgii, zarówno dla osób duchownych jak i świeckich.

Przedmiotem badań liturgiki są obrzędy liturgiczne Kościoła. Zajmuje się ona historią liturgii, jej obowiązującą i dostosowaną do czasu obecnego formą, myślą teologiczną zawartą w poszczególnych obrzędach, znakach i symbolach, wskazuje na ich funkcję duszpasterską i ich treść ascetyczno-mistyczną.
* Historia liturgii - bada powstanie i rozwój obrzędów świętych. Badania te pozwalają odnaleźć prawdziwy sens i znaczenia poszczególnych obrzędów, ponieważ odsłaniają ich korzenie i pozwalają odnaleźć ich pierwotny sens, a także ich czasowe i kulturowe uwarunkowania powstania. Co najważniejsze pozwala odróżnić elementy ustanowione przez Boga od dodanych przez Kościół, składniki ważne od mniej ważnych. Dzięki historii lit. Lepiej rozumiemy ukształtowany przez wieki i obecny dziś kształt liturgii Kościoła.
* Obowiązującą formę liturgii zawierają liczne księgi liturgiczne, które są oczywiście zatwierdzone przez kompetentną władzę kościelną i dopuszczone do użytku podczas sprawowania liturgii. Liturgika wyjaśnia sens i znaczenie duchowe tych obrzędów oraz wskazuje na sposób prawidłowego ich wykonania.
* Teologia liturgii zajmuje się myślą teologiczną zawartą w obrzędach i stara się wydobyć oraz usystematyzować treść całej liturgii, aby jasno i klarownie liturgia była rozumiana przez wszystkich.
* Liturgika pastoralna zajmuje się funkcją duszpasterską liturgii, czyli zbliżającą do Boga poprzez poznanie Go i uświęcenie podczas świętych obrzędów.
* Liturgika ascetyczno-mistyczna - jej zadanie można ująć w pytaniu: Jak życie duchowe wiernych ześrodkować wokół liturgii?

Liturgika jest powiązana z innymi naukami - również świeckimi - dogmatyką (prawdy wiary), biblistyką (poznawanie Pisma Świętego), prawo kanoniczne (prawne aspekty), historia, historia sztuki (budowle sakralne, szaty lit.), historia literatury (modlitwy, pieśni), filologia (pierwsze teksty w języku łacińskim), etnografia (regionalne tradycje).

Liturgia z greckiego leiturgia, to wyraz złożony z dwóch słów - przymiotnika leitos - publiczny oraz rzeczownika ergon - dzieło. Wyrazem leiturgia Grecy nazywali wszystko co dotyczyło ich życia publicznego, np. budowanie mostów i statków, a także to co dotyczyło czynności religijnych i kultowych. Wyraz leiturgia w chrześcijaństwie nie był popularny. Dopiero w XVIII wieku Kuria Rzymska zaczęła go oficjalnie używać do oznaczenia całego kultu Kościoła.

Przez wiele lat starano się ułożyć pełną definicję rzeczową liturgii. Niestety jest niemożliwe zawrzeć istotę liturgii - dzieło Boga i człowieka, posiadające swoją rzeczywistość widzialną i niewidzialną w kilku zdaniach, w słowach ludzkich. Dlatego też powstały 3 grupy, definicje:
* Podkreślenie zewnętrznej strony liturgii - P. Gueranger - "Liturgia jest zbiorem symboli, śpiewów i czynności, przy pomocy których Kościół wyraża i manifestuje swoją cześć względem Boga".
* Ujęcie liturgii od strony prawnej - R. Guardini - "Liturgia jest publicznym, prawnie ustalonym kultem Kościoła, który jest wykonywany przez specjalnie wybranych i prawnie upoważnionych przedstawicieli".
* Definicje teologiczne - O. Casel - "Liturgia to misterium Chrystusa i Kościoła".

Sobór watykański II podał dłuższą definicję opisową: "Słusznie uważa się liturgię za wykonywanie kapłańskiego urzędu Chrystusa; w niej przez znaki widzialne wyraża się i w sposób właściwy poszczególnym znakom urzeczywistnia uświęcenie człowieka, a Mistyczne Ciało Jezusa Chrystusa, mianowicie Głowa i Jego członki, wykonują całkowity kult publiczny". Aby zrozumieć ww. definicję należy odpowiedzieć sobie na pytanie czym jest:
* Wykonywanie kapłańskiego urzędu Chrystusa to uobecnianie Jego paschalnego misterium przez co dokonuje się uwielbienie Boga i uświęcenie człowieka. Na mocy Chrztu Świętego wszyscy mamy udział w kapłaństwie powszechnym.
* Przez znaki liturgiczne dokonuje się urzeczywistnianie kapłaństwa Chrystusowego i przywoływanie misterium paschalnego (odkupienie i łaska).
* Razem z Chrystusem - Głową współdziała Jego Ciało - Kościół.
* Liturgia ziemska jest zapowiedzią i przedsmakiem liturgii niebieskiej.
* Liturgia jest światem świętych widzialnych znaków, przez które dokonują się rzeczy niewidzialne i możliwe jest spotkanie Boga z człowiekiem pod ich osłoną.

Celem liturgii jest chwała Boga i uświęcenie człowieka. Jedno i drugie z wyboru Bożego dokonuje się w Kościele - wspólnocie. Uświęcenie w liturgii każdego chrześcijanina pociąga za sobą wzrost świętości Kościoła. Kościół na wzór Chrystusa - Boga i człowieka - posiada dualistyczną naturę, teandryczną, czyli bosko-ludzką. Jednakże wszystko co widzialne jest skierowane, dąży w kierunku niewidzialnego, ludzkie w kierunku Boskiego, widzialne w kierunku niewidzialnego, kruche i słabe w kierunku nieśmiertelnego i doskonałego. Takie dążenia powinien przejawiać katolik. Kościół dzięki liturgii - swojej świętości ma być sztandarem wzniesionym na znak dla narodów, aby wszystkich przyciągać do Boga.

Liturgia zajmuje szczególne miejsce wśród zadań Kościoła. Jednakże wszystkie drogi działalności Kościoła muszą harmonicznie ze sobą współgrać, więc nie można ustalić która z nich jest najważniejsza. Pierwszym celem Kościoła jest pielgrzymowanie do niebieskiego Jeruzalem, które dokonuje się przez wypełnianie zadania:
* Martyria - dawanie świadectwo i nauczanie, apostołowanie. Niewierzący - misje, wierzący - katechizacja, rekolekcje, kazania. Każdy z nas - prawdziwa chrześcijańska postawa życiowa.
* Leiturgia - sprawowanie służby Bożej. Uwielbianie Boga i uświęcanie człowieka.
* Diakonia - bezinteresowna służba ludowi i każdej formie i na każdym stanowisku, szczególnie spełnianie dzieł miłosierdzia.

Gdy człowiek pozna jedynego i prawdziwego, miłosiernego i łaskawego Boga - swojego Stwórcę, Jego doskonałość i świętość, wtedy samorzutnie jawi się u niego pragnienie uwielbienia i kult. Kult to samoistna odpowiedź człowieka na rzeczywistość nieskończenie świętego Boga, szczególna postawa czci i hołdu. Duszą kultu starotestamentalnego była wierność ludu izraelskiego dla przymierza zawartego z Bogiem - II przykazanie. W Nowym Testamencie Chrystus zastąpił wszystkie formy kultu starotestamentalnego Swoimi obrzędami sakramentalnymi. Najdoskonalszym kultem Boga jest ofiara Jezusa złożona na krzyżu i uobecniana podczas każdej Mszy Świętej. Ponadto Jezus wprowadził Prawo Miłości i chciał, aby kult mnie wyrastał ze strachu i tradycji, ale z miłości. Człowiek jest istotą psychofizyczną i swoje przeżycia wewnętrzne ukazuje w aktach kultu zewnętrznego - słowa, gesty...

Cechy kultu: kult całkowity i publiczny. Całkowity - wewnętrzny i zewnętrzny, czyli angażujący całego człowieka - rozum, wolę, uczucia, zmysły oraz zawiera wszystkie elementy nabożeństwa - skupienie, ciszę, gest, recytację, śpiew, modlitwę. Kult, który nie wpływa na codzienne życie człowieka staje się tylko częścią folkloru. Publiczny - kult oddawany Bogu w społeczności (publicznie), sprawowany przez osoby upoważnione i z zastosowaniem aktów zatwierdzonych przez władzę kościelną. Poddany kontroli władzy kościelnej.

Przedmiotem kultu jest Bóg w Trójcy Jedyny. Każdy akt kultu, nawet modlitwa do NMP czy świętych, jest aktem hołdu oddawanym w pierwszej kolejności Bogu, który jest Stwórcą wszystkiego i wszystkich oraz źródłem wszelkiej świętości i łaski. Zasada ta broni nas przed grzechem bałwochwalstwa.

Liturgia jest kościelną (hierarchicznie uporządkowaną) celebracją chrześcijańskiego misterium (Misterium Paschy Chrystusa - Jego Męki, Śmierci, Zmartwychwstania, Wniebowstąpienia i Zesłania Ducha Świętego) w czasie od Zesłania Ducha świętego aż do Paruzji; wypełnieniem pod osłona symboli "dzieła", jakie Ojciec dał do wykonania swojemu Synowi (J 17,4); przyjmowaniem przez Kościół - Oblubienicę Chrystusa - "błogosławieństwa" zstępujących od Ojca, przez Chrystusa, w Duchu Świętym (uświęcenie, zbawienie) i odpowiedzią "błogosławieństwa", jakie Kościół zanosi do Ojca, przez Chrystusa w Duchu Świętym (kult całkowity i publiczny)/ udziałem w kapłańskim posłannictwie Jezusa Chrystusa, jedynego pośrednika między Bogiem i ludźmi (1Tm 2,5), zapewniającym komunię z Ojcem, przez Syna, w Duchu Świętym oraz z całą społecznością Kościoła na ziemi, w niebie i w czyśćcu, w drodze do pełni zbawienia w niebieskim Jeruzalem, gdzie Bóg będzie "wszystkim we wszystkich" (por. KL 5-8,. 1 Kor 15,28).